Balyan Ailesi’nin İstanbul’a Kazandırdığı Eserleri Biliyor Musunuz?

https://aybencumali.com/wp-content/uploads/2020/02/20200211_180018-son.jpg

İstanbul’u süsleyen, eserleriyle Mimar Sinan’dan sonra şehre damgasını vuran bir başka mimarlar ailesi Balyanları ve en bilinen eserlerini inceleyelim.

Balyanlar, 18. ve 19. yüzyıllarda hassa mimarı olarak Osmanlı Devleti tarafından yaptırılan birçok önemli mimari esere imzasını atan Ermeni asıllı mimarlar ailesidir. Son dönem Osmanlı eserlerinin birçoğunda bu soydan gelen mimarların imzası bulunuyor:

Dolmabahçe Sarayı, Dolmabahçe Saat Kulesi, Bezm-i Alem Valide Sultan (Dolmabahçe) Camii, Beylerbeyi Sarayı, Ortaköy Camii, Çırağan Sarayı, Akaretler Sıra Evleri, Kuleli Askeri Lisesi, Selimiye Kışlası, Beyazıt Kulesi, Nusretiye Camii, Küçüksu Kasrı, Pertevniyal Valide Sultan Camii, Çifte Saraylar.
Dolmabahçe Sarayı; İstanbul Boğazı’nın en baş köşesine kurulmuş, Balyan Ailesi’nin en önemli ve en gözönünde olan eserlerinden birisidir. Sultan Abdülmecid döneminde, Garabet Balyan ve Nigoğos Balyan’ın birlikte yaptığı, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatının son dönemlerini geçirdiği ve hayata veda ettiği bu saray, Barok mimarinin en güzel örneklerinden biridir.

Bezm-i Alem Valide Sultan Camii ile Dolmabahçe Sarayı’nın Saltanat Kapısı arasında yer alan saat kulesi, 1890-1895 yılları arasında Sultan II. Abdülhamit tarafından saray mimarı Nigoğos Balyan ile Sarkis Balyan’a yaptırılmıştır. Her cephesinde saatler bulunan ve dört katlı olan kulenin yüksekliği 27 metredir. Fransa’dan getirilen saatler Saatçibaşı John Meyer tarafından kurulmuştur. İstanbul’un önemli kulelerindendir.

Tüm zarafetiyle Dolmabahçe Sarayı’nın yanında duran Bezm-i alem Valide Sultan Camii’nin yapımı, Sultan Abdülmecit’in annesi Bezm-i Alem Valide Sultan tarafından başlatılmış, ölümü üzerine Sultan Abdülmecit tarafından tamamlanmış. Tasarımı Garabet Balyan’a aittir.

Beylerbeyi Sarayı, Sultan Abdülaziz tarafından 1861-1865 yılları arasında mimar Sarkis Balyan’a yaptırılmıştır. Padişahların yanı sıra bugüne kadar 3. Napolyon’un karısı Eugenie, Karadağ Kralı Nikola ve İran Şahı gibi birçok ünlü ismi ağırlayan saray, geniş bir bahçenin içinde yer alır. Asıl saray (yazlık saray) ile birlikte Mermer Köşk, Sarı Köşk, Ahır Köşk ve iki küçük deniz köşkünden oluşur.

Halk arasında Ortaköy Camii olarak bilinen Büyük Mecidiye Camii, Boğaz kenarında Ortaköy sahilinde yer alan neo barok tarzında bir camidir. Cami, Sultan Abdülmecit tarafından Mimar Nigoğos Balyan’a 1853 yılında yaptırılmıştır. Eşsiz bir konuma yerleştirilmiş olan ve çok zarif mimarisiyle dikkatleri çeken cami, barok üslubundadır. Geniş ve yüksek pencereleri Boğaz’ın değişken ışıklarını caminin içine taşıyacak biçimde düzenlenmiştir.

Bugün Beşiktaş ve Ortaköy arasında bulunan araziye ilk olarak Lale Devri’nde bir yalı yaptırılmış. Sonraları Boğaz’ın en güzel köşelerinden olan bu yere çeşitli saraylar yaptırmışlar. 1857 yılında Sultan Abdülmecit buraya Batı mimarisi tarzında bir saray yaptırmaya başlamış, ancak sultan ölünce yapımı kalan bu sarayı 1871 yılında Sultan Abdülaziz tamamlatmıştır. Sarayın müteahhitliğini Sarkis Balyan ve ortağı Kirkor Narsisyan yapmıştır. Son kez 1876 yılının Mart ayında buraya gelerek bir süre dinlenen Sultan Abdülaziz, halk arasında Beşiktaş Mevlevihanesi’nin yıktırılarak saray arsasına katılmasının uğursuzluk getireceği yolunda söylentilerin çıkması üzerine Çırağan Sarayı’nı terk ederek Dolmabahçe Sarayı’na yerleşmiştir. 1987 yılında otel olarak kullanılmak amacıyla sarayın restorasyonuna başlanmış 1990 yılında otel, 1992 yılında ise saray hizmete açılmıştır.

Bu bilgiler www.listelist.com’dan alınmıştır. Balyan Ailesi’nin İstanbul’daki mimariye katkısının büyük olduğunu görüyorum. Bütün yapıtlarda bir zarafet, estetik bir şıklık söz konusu. Bu eserler hergün birçok kişi tarafından geziliyor. Siz de gezmeyi ihmal etmeyin…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

© Ayben Cumalı 2020 - Tüm Hakları Saklıdır.